آیا انجام آشپزی واقعاً از زوال عقل جلوگیری می‌کند؟

با این حال، پژوهشگران تأکید می‌کنند که این یافته‌ها رابطه علت و معلولی را ثابت نمی‌کند، بلکه فقط یک همبستگی را نشان می‌دهد.

سلامت نیوز نوشت: به گفته‌ی دکتر «لینت گوگول»، متخصص مغز و اعصاب، آشپزی در خانه می‌تواند بخشی از یک سبک زندگی سالم برای مغز باشد، اما به‌تنهایی نمی‌توان آن را عامل پیشگیری قطعی دانست.

یافته‌های اصلی پژوهش

این تحقیق با استفاده از داده‌های «مطالعه ارزیابی سالمندی ژاپن» انجام شد؛ پروژه‌ای بلندمدت که از سال ۱۹۹۹ افراد بالای ۶۵ سال را دنبال می‌کند.

پژوهشگران داده‌های نزدیک به ۱۱ هزار سالمند را طی ۶ سال بررسی کردند. آنها میزان آشپزی، مهارت‌های آشپزی و بروز زوال عقل را تحلیل کردند.

نتایج نشان داد:

افرادی که حداقل هفته‌ای یک‌بار آشپزی می‌کردند، کاهش قابل توجهی در افت شناختی داشتند.
در مردان، خطر زوال عقل ۲۳٪ کمتر بود.
در زنان، این کاهش به ۲۷٪ رسید.
در افرادی که مهارت آشپزی پایینی داشتند اما شروع به آشپزی کردند، کاهش خطر تا ۶۷٪ گزارش شد.
با وجود این، محققان تأکید کردند که این فقط یک ارتباط آماری است و عوامل دیگری نیز می‌توانند نقش داشته باشند.

آشپزی واقعاً از زوال عقل جلوگیری می‌کند؟

پاسخ کوتاه: هنوز مشخص نیست.

این مطالعه از نوع «مشاهده‌ای» است؛ یعنی فقط ارتباط را بررسی می‌کند، نه علت را.

به گفته متخصصان:

ممکن است افراد در مراحل اولیه زوال شناختی کمتر آشپزی کنند، نه اینکه کمتر آشپزی کردن باعث بیماری شده باشد.
همچنین این مطالعه روی سالمندان ژاپنی انجام شده و ممکن است برای همه فرهنگ‌ها قابل تعمیم نباشد.

آشپزی ممکن است برای مغز مفید باشد؟

اگرچه رابطه علت و معلولی ثابت نشده، اما آشپزی می‌تواند به شکل نظری برای سلامت مغز مفید باشد:

تحریک ذهنی: آشپزی شامل برنامه‌ریزی، حافظه، تصمیم‌گیری و تمرکز است.
فعالیت بدنی: خرد کردن، جابه‌جایی و پخت‌وپز بدن را فعال نگه می‌دارد.
تغذیه بهتر: آشپزی در خانه معمولاً مصرف غذاهای فرآوری‌شده را کاهش می‌دهد.
استقلال فردی: حفظ توانایی انجام کارهای روزمره برای سلامت شناختی مهم است.
تعامل اجتماعی: آشپزی و غذا خوردن می‌تواند به ارتباطات اجتماعی کمک کند.

توصیه‌هایی برای شروع آشپزی ساده‌تر

کارشناسان توصیه می‌کنند برای شروع لازم نیست آشپزی پیچیده باشد:

• غذاهای ساده یک‌کاسه‌ای مثل سالاد یا کاسه غلات
• استفاده از مواد آماده سالم مثل کنسرو لوبیا یا سبزیجات فریزری
• خرید مواد پایه سالم مانند روغن زیتون، غلات کامل و مغزها
• استفاده از کیت‌های آماده غذا برای کاهش سختی شروع

مهم‌ترین نکته این است که تداوم مهم‌تر از کامل بودن است. حتی یک یا دو بار آشپزی در هفته هم می‌تواند مفید باشد.