غبغب چیست و چطور آن را از بین ببریم؟

به گزارش پارسینه، ظاهر شدن غبغب باعث می شود خطوط صورت کمتر مشخص به نظر برسند و حس سنگینی در ناحیه زیر چانه به چشم بیاید؛ موضوعی که در کنار تأثیر ظاهری، برای بسیاری از افراد از نظر روحی هم آزاردهنده است و آن ها را به فکر درمان و اصلاح می اندازد. اما چرا پدید آمده و چطور باید آن را از بین برد؟

غبغب چیست؟

غبغب به حالتی گفته می شود که در ناحیه زیر چانه و بالای گردن، تجمع چربی یا شل شدگی پوست باعث ایجاد حجمی اضافه و برآمده می شود و ظاهری شبیه یک چانه دوم به وجود می آورد. این وضعیت معمولاً نتیجه ترکیبی از عوامل ژنتیکی، افزایش وزن، کاهش خاصیت ارتجاعی پوست با افزایش سن و گاهی ضعف عضلات این ناحیه است.

حتی در افرادی که اضافه وزن چندانی ندارند نیز به دلیل ساختار استخوانی صورت یا ویژگی های ارثی ممکن است دیده شود. غبغب علاوه بر تغییر فرم چهره و زاویه فک، گاهی از نظر روحی هم آزاردهنده است و به همین دلیل بسیاری از افراد به دنبال راهکارهای اصلاح آن، از ورزش های هدفمند صورت گرفته تا روش های پزشکی و زیبایی، می روند. اما چرا چنین مشکلی در پوست و بدن انسان پدید خواهد آمد؟

علت و دلایل به وجود آمدن غبغب

علت و دلایل به وجود آمدن غبغب را نمی توان به یک عامل ساده خلاصه کرد. این تغییر ظاهری معمولاً نتیجه مجموعه ای از شرایط جسمی، سبک زندگی و ویژگی های فردی است که هرکدام سهم خود را در ایجاد چربی زیر چانه و شل شدن بافت این ناحیه دارند.

علت ژنتیکی و وراثت

بسیاری از افرادی که دچار غبغب می شوند لزوماً چاق نیستند و حتی وزن طبیعی دارند، اما ساختار صورت و گردن آن ها به گونه ای است که چربی به شکل آسان تری در زیر چانه تجمع پیدا می کند.

در این افراد معمولاً شکل فک، ضخامت پوست، نوع ذخیره چربی در صورت و حتی خاصیت ارتجاعی پوست به صورت ارثی تعیین شده است. وقتی سابقه خانوادگی وجود داشته باشد، حتی با کنترل وزن هم احتمال ایجاد غبغب بالا می ماند، چون بدن تمایل دارد چربی را در همان الگوی ژنتیکی ذخیره کند.

افزایش وزن و تجمع چربی

البته که پرکاربردترین و شناخته شده ترین دلیل غبغب، اضافه وزن و چربی های اضافه بدن است. وقتی وزن بالا می رود، بدن به طور طبیعی بخشی از چربی را در مناطق مختلف ذخیره می کند و یکی از نقاط مستعد، زیر چانه و کناره های فک است. با افزایش بافت چربی، پوست این ناحیه کشیده می شود، حجم بیشتری پیدا می کند و به مرور شبیه چانه دوم دیده می شود. در این شرایط معمولاً پوست نیز به دلیل فشار وزن چربی خاصیت سفتی خود را از دست می دهد و حتی بعد از کاهش وزن هم ممکن است افتادگی باقی بماند.

افزایش سن و کاهش خاصیت ارتجاعی پوست

با بالا رفتن سن، فیبرهای کلاژن و الاستین پوست ضعیف تر می شوند و توان سفت ماندن پوست کاهش پیدا می کند. این کاهش استحکام به ویژه در نواحی لطیف مانند زیر چانه، سریع تر خود را نشان می دهد. در کنار آن، عضلات گردن و فک نیز با افزایش سن قدرت و قوام گذشته را ندارند و همین موضوع باعث افتادگی، شل شدن و آویزان شدن پوست این ناحیه می شود. حتی اگر فرد وزن ثابتی داشته باشد، فقط فرآیند طبیعی پیری می تواند باعث ایجاد غبغب شود.

ساختار فک و چانه کوچک

برخی افراد ساختار فکی کوچک، عقب رفته یا ضعیف دارند و زاویه فک و گردن آن ها به اندازه کافی برجسته نیست. وقتی فک جلوآمدگی مناسب نداشته باشد، گردن و زیر چانه مرز مشخصی ندارند و هر مقدار کمی چربی یا حتی پوست اضافه می تواند ظاهری شبیه غبغب ایجاد کند. در حقیقت مشکل اصلی در این افراد ذخیره چربی شدید نیست بلکه فرم استخوان بندی صورت، نقش اصلی را ایفا می کند و همین ساختار باعث می شود غبغب زودتر و پررنگ تر دیده شود.

وضعیت بدنی نامناسب و خم نگه داشتن گردن

سبک زندگی امروز و ساعت های طولانی استفاده از موبایل و لپ تاپ باعث شده بسیاری از افراد گردن خود را به سمت پایین خم نگه دارند.

این وضعیت که به اصطلاح «گردن تکنولوژی» شناخته می شود، به مرور عضلات جلوی گردن را ضعیف و عضلات پشت گردن را بیش فعال می کند. این ضعف عضلانی، پوست را بدون تکیه گاه رها می کند و زمینه افتادگی زیر چانه را فراهم می سازد. در چنین شرایطی حتی در افراد لاغر نیز به دلیل تغییر شکل عضلات و پوست، غبغب قابل مشاهده می شود.

عوامل هورمونی و متابولیکی

بعضی شرایط هورمونی مانند اختلالات تیروئید، کاهش متابولیسم بدن یا تغییرات ناشی از افزایش سن می توانند باعث افزایش چربی موضعی شوند. وقتی سوخت وساز بدن کند می شود، بدن تمایل بیشتری به ذخیره چربی پیدا می کند و مناطق ظریف مثل زیر چانه هم از این قاعده مستثنی نیستند. تغییرات هورمونی در خانم ها، دوران یائسگی و تغییرات چربی بدن در این دوره نیز می تواند شدت غبغب را افزایش دهد.

ضعف عضلات ناحیه گردن و فک

اگر عضلات زیر چانه و گردن فعالیت کافی نداشته باشند، به مرور شل می شوند و توان نگه داشتن پوست را از دست می دهند. سبک زندگی کم تحرک، نداشتن ورزش های هدفمند برای صورت و گردن و حتی عادت به نگه داشتن سر رو به جلو، همه در تضعیف این عضلات نقش دارند. وقتی عضله ضعیف می شود، کوچک ترین اضافه وزن یا حتی پوست اضافه می تواند خود را به شکل غبغب نشان دهد.

احتباس مایعات در بدن

در برخی افراد به دلیل مشکلات تغذیه ای، مصرف نمک زیاد، مشکلات کلیوی یا اختلالات بدن در دفع مایعات، زیر چانه حالت پف کرده و متورم پیدا می کند. اگر این وضعیت مزمن باشد، پوست کشیده می شود، فرم طبیعی خود را از دست می دهد و به مرور شبیه غبغب دیده می شود. این مورد معمولاً همراه با ورم صورت یا تورم سایر نقاط بدن است و با اصلاح شرایط جسمی یا درمان علت اصلی بهتر می شود.

روش های از بین بردن و درمان غبغب

روش های از بین بردن و درمان غبغب، بسته به علت ایجاد آن، شرایط بدنی فرد و میزان شدت این مشکل متفاوت است. گاهی با چند تغییر سبک زندگی می توان وضعیت را کنترل کرد و گاهی نیاز به روش های پزشکی و زیبایی وجود دارد. در ادامه مهم ترین و مؤثرترین راه های درمان غبغب را برای درک بهتر شرایط هر کدام مرور خواهیم کرد.

کاهش وزن و اصلاح سبک زندگی

اگر غبغب نتیجه مستقیم اضافه وزن و تجمع چربی باشد، اولین و منطقی ترین قدم، کاهش وزن اصولی و تدریجی است. وقتی بدن به صورت کلی لاغر می شود، بافت های چربی زیر چانه نیز کاهش پیدا می کنند و حجم اضافه کمتر دیده می شود. تغذیه سالم، کم کردن چربی های ناسالم، کنترل کالری روزانه و فعالیت بدنی مداوم، کمک می کند بافت چربی این ناحیه کوچک تر شود.

این روش علاوه بر بهبود ظاهر صورت، تأثیر مستقیم بر سلامت عمومی بدن دارد و نسبت به هر مداخله تهاجمی یا پزشکی، پایه ای تر و پایدارتر است. البته باید این نکته را در نظر گرفت که اگر پوست خاصیت ارتجاعی کمی داشته باشد، بعد از کاهش وزن احتمال باقی ماندن افتادگی پوست وجود دارد که آن مرحله نیازمند راه حل های تکمیلی است.

تمرینات ورزشی مخصوص گردن و زیر چانه

یکی از راهکارهای غیرتهاجمی و کم هزینه، انجام تمرینات هدفمند برای تقویت عضلات فک، گردن و زیر چانه است. با انجام منظم حرکات ورزشی که روی عضلات این ناحیه تمرکز دارند، می توان قدرت عضلات را بیشتر کرد، سفتی بافت نرم را بهبود داد و تا حدی افتادگی و شل شدگی زیر چانه را کاهش داد.

این حرکات معمولاً شامل تمرینات کششی گردن، انقباض عضلات زیر چانه، حرکات لیفت گردن و تمرین های مخصوص زاویه فک هستند که اگر به شکل مستمر انجام شوند، به مرور ظاهر این ناحیه را بهبود می دهند. البته تأثیر آن ها بیشتر در موارد خفیف تا متوسط قابل مشاهده است و جایگزین روش های پزشکی قوی در موارد شدید نمی شود.

اصلاح وضعیت بدن و جلوگیری از خم نگه داشتن گردن

سبک زندگی امروزی باعث شده بسیاری از افراد ساعت های زیادی سرشان را به سمت پایین خم نگه دارند؛ چه هنگام کار با موبایل و چه زمان استفاده از کامپیوتر. این عادت به ظاهر ساده، به مرور عضلات گردن را تضعیف می کند و ساختار پوست را دچار افتادگی می سازد. اصلاح وضعیت نشستن، تنظیم ارتفاع مانیتور، بالا نگه داشتن سر هنگام کار با موبایل، تقویت عضلات گردن و رعایت ارگونومی بدن، نقش مهمی در جلوگیری از بدتر شدن غبغب دارد. در افراد جوان تر که غبغب هنوز تثبیت نشده، همین تغییرات ساده می تواند اثرات قابل توجهی داشته باشد و روند افتادگی پوست را کند کند.

استفاده از روش های غیرجراحی زیبایی

برای افرادی که نمی خواهند سراغ عمل جراحی بروند اما به دنبال نتایج قابل مشاهده هستند، روش های غیرجراحی مانند تزریق مواد حل کننده چربی، مزوتراپی، کایبلی، رادیوفرکانسی (RF)، هایفوتراپی و روش های مبتنی بر تحریک کلاژن سازی وجود دارد.

در تزریق داروهای حل کننده چربی، با تجزیه بافت چربی زیر چانه حجم اضافه کاهش پیدا می کند. تکنیک هایی مانند هایفو و RF با لیفت پوست و افزایش تولید کلاژن، سفتی پوست را بیشتر کرده و افتادگی را کمتر می کنند. این روش ها معمولاً کم تهاجمی، بدون نیاز به بیهوشی و با دوران نقاهت کوتاه هستند اما برای رسیدن به نتیجه کامل، معمولاً نیاز به چند جلسه درمانی و پیگیری دارند و انتخاب نوع روش باید حتماً تحت نظر پزشک متخصص انجام شود.

لیپوساکشن و تخلیه چربی زیر چانه

در مواردی که حجم چربی زیاد است و فرد به نتیجه سریع و محسوس نیاز دارد، لیپوساکشن غبغب یکی از گزینه هاست. در این روش با ایجاد برش کوچک و استفاده از ابزار مخصوص، چربی های اضافی زیر چانه تخلیه می شود و حجم اضافی از بین می رود. نتیجه این روش معمولاً بسیار واضح است و تغییر زاویه فک و گردن به خوبی دیده می شود.

مزیت آن اثرگذاری چشمگیر است اما چون یک روش تهاجمی به حساب می آید، نیاز به مهارت پزشک، مراقبت بعد از عمل و پذیرش ریسک های احتمالی مانند تورم، کبودی یا نیاز به زمان نقاهت دارد. در برخی افراد پس از لیپوساکشن ممکن است برای سفت شدن بهتر پوست، به روش های تکمیلی نیز نیاز باشد.

لیفت پوست و روش های جراحی اصلاح افتادگی

اگر مشکل اصلی غبغب بیشتر به دلیل شل شدن شدید پوست و افتادگی باشد، حتی اگر چربی زیادی وجود نداشته باشد، روش های لیفت گردن و لیفت زیر چانه راهکار مؤثرتری هستند. در این روش ها با کشیدن پوست اضافی و تقویت بافت های زیرین، شکل ظاهری گردن و زاویه فک اصلاح می شود.

این دسته از درمان ها بیشتر برای افرادی مناسب است که به دلیل افزایش سن یا کاهش وزن شدید، با پوست اضافه و افتادگی جدی مواجه شده اند. نتیجه این روش ها معمولاً ماندگاری بالاتری دارد و تغییر ظاهری چشمگیرتری ایجاد می کند، اما چون جراحی محسوب می شود، نیازمند بررسی پزشکی دقیق و آمادگی جسمی بیمار است.

کنترل عوامل هورمونی و شرایط پزشکی

در برخی افراد، غبغب تحت تأثیر مشکلات هورمونی، تغییرات متابولیکی یا احتباس مایعات در بدن ایجاد یا تشدید می شود. اگر دلیل بروز غبغب به این عوامل مربوط باشد، درمان باید از مسیر پزشکی و کنترل علت اصلی صورت بگیرد. بررسی تیروئید، کنترل وزن ناشی از تغییرات هورمونی، اصلاح سبک زندگی و درمان شرایط زمینه ای می تواند به بهبود ظاهر زیر چانه کمک کند. در این حالت، اقدام های زیبایی بدون کنترل علت اصلی، معمولاً نتیجه پایدار نخواهند داشت.

استفاده از روش های مراقبتی و پیشگیری

گاهی هدف فقط از بین بردن غبغب نیست، بلکه جلوگیری از شدیدتر شدن آن اهمیت بیشتری دارد. مراقبت از پوست با استفاده از مرطوب کننده ها، کرم های لیفتینگ مناسب، محافظت از پوست در برابر نور خورشید، نوشیدن آب کافی، تغذیه سالم و پرهیز از چاق و لاغر شدن های مکرر، همگی در حفظ استحکام پوست و کند کردن روند افتادگی نقش دارند. این اقدامات به تنهایی غبغب شدید را از بین نمی برند اما به حفظ کیفیت پوست کمک می کنند و همراه با سایر روش ها تأثیر بهتری خواهند داشت.

سریعترین راه رفع غبغب

در شرایطی که علت اصلی غبغب، تجمع قابل توجه چربی زیر چانه باشد، لیپوساکشن ناحیه زیر چانه سریع ترین و چشمگیرترین نتیجه را ایجاد می کند؛ زیرا با تخلیه مستقیم چربی، فرم زاویه فک و گردن در مدت کوتاهی تغییر می کند و اثر آن بلافاصله قابل مشاهده است.

اگر فرد تمایل به جراحی نداشته باشد، روش هایی مانند تزریق داروهای حل کننده چربی و هایفوتراپی جزو گزینه های سریع تر غیرجراحی محسوب می شوند؛ هرچند برای رسیدن به نتیجه نهایی معمولاً به چند جلسه درمان و کمی زمان نیاز دارند. در مواردی که مشکل بیشتر از افتادگی پوست ناشی از افزایش سن باشد، لیفت گردن یا روش های لیفت غیرجراحی انتخاب بهتری است.

از بین بردن غبغب در خانه ممکن است؟

از بین بردن کامل غبغب در خانه همیشه ممکن نیست، اما می توان گفت در بسیاری از موارد کاهش آن تا حد قابل قبول امکان پذیر است؛ مخصوصاً زمانی که مشکل ناشی از چربی خفیف، ضعف عضلات گردن یا عادات نادرست باشد. کاهش وزن اصولی، اصلاح رژیم غذایی، کم کردن مصرف نمک و غذاهای چرب، انجام منظم تمرینات مخصوص عضلات زیر چانه و گردن، نوشیدن آب کافی، بهبود وضعیت نشستن و جلوگیری از خم نگه داشتن طولانی مدت سر می تواند به مرور حجم غبغب را کم کند و سفتی نسبی پوست را برگرداند.

البته باید واقع بین بود؛ اگر علت اصلی غبغب ژنتیک قوی، افزایش سن همراه با افتادگی شدید پوست یا ساختار فکی خاص باشد، روش های خانگی معمولاً فقط نقش حمایتی دارند و برای نتیجه چشمگیر، نیاز به اقدامات پزشکی و زیبایی وجود خواهد داشت