به گزارش پارسینه، کاوشگر فرصت (Opportunity) ناسا، یکی از موفق‌ترین ماموریت‌های بین سیاره‌ای تاریخ، در سال ۲۰۰۴ بر روی مریخ فرود آمد و بیش از ۵۰ برابر بیشتر از زمان برنامه‌ریزی شده دوام آورد و اکتشافات مهمی را انجام داد.

پایانی غم‌انگیز؛ طوفان گرد و غبار سال ۲۰۱۸

کاوشگر فرصت ناسا، در کنار همتای دوقلوی خود، اسپیریت (Spirit)، در سال ۲۰۰۳ پرتاب شد، در ابتدا برای یک ماموریت ۹۰ روزه در مریخ طراحی شده بود. با این حال، این مریخ‌نورد بیش از ۱۵ سال به کار خود ادامه داد و بیش از ۴۵ کیلومتر را در سطح مریخ پیمود؛ هدف اصلی این ماموریت، مطالعه مکان‌هایی در مریخ بود که احتمالا شرایط مساعدی برای حیات در گذشته داشته‌اند.

ماموریت اصلی مریخ نورد فرصت، کاوش در منطقه (Meridiani Planum) مریخ بود. کاوش‌های فرصت نشان داد که این منطقه در گذشته مرطوب بوده و حاوی رسوبات غنی از سولفات است. خاک‌های این منطقه عمدتا شامل ماسه‌های بازالتی ریزدانه مخلوط با گرد و غبار و بقایای سازه‌های غنی از سولفات است.

ماموریت مریخ‌نورد بسیار موفقیت‌آمیز تلقی شد و خیلی بیشتر از انتظار به طول انجامید و اکتشافات مهمی انجام داد؛ یکی از مهم‌ترین دستاوردها، شناسایی هماتیت (Hematite) بود، یک ماده معدنی که در حضور آب تشکیل می‌شود و دانشمندان را به این فرضیه سوق داد که مریخ زمانی شرایط لازم برای حیات میکروبی را داشته است. کشف مواد معدنی دیگر مانند سیلیس و سیدریت نیز از دیگر یافته‌های مهم این ماموریت‌ها بود.

ماموریت آپورچونیتی (Opportunity) در درک مریخ، راه را برای ماموریت‌های آینده مانند مریخ‌نورد پرسویرنس (Perseverance) هموار کرد؛ مریخ‌نوردی که در حال حاضر سطح این سیاره را در جستجوی شواهد بیشتر از حیات گذشته کاوش می‌کند.

در تابستان سال ۲۰۱۸، به دلیل یک طوفان گرد و غبار گسترده در مریخ، ارتباط خود را با زمین از دست داد؛ این طوفان باعث شد که نور خورشید به پنل های خورشیدی فضاپیما نرسد و فضاپیما به حالت خاموشی برود. مهندسان ناسا امیدوار بودند که فضاپیما از این طوفان جان سالم به در ببرد و پس از صاف شدن آسمان، دوباره شارژ شود.

به گفته جان کالاس (John Callas)، مدیر پروژه ناسا، ما امیدوار بودیم که مریخ‌نورد بتواند از این شرایط عبور کند و وقتی طوفان برطرف شد، دوباره شارژ شود، اما این اتفاق نیفتاد؛ بنابراین عدم قطعیت پیرامون سرنوشت مریخ‌نورد در طول طوفان، حس انتظار عمیق و اضطراب را در ناسا ایجاد کرد، اما سکوت آپورچونیتی پس از طوفان، بسیار سنگین بود.

در ۱۰ژوئن۲۰۱۸، آپورچونیتی آخرین پیام خود را به زمین ارسال کرد؛ این پیام نهایی یک بسته داده استاندارد یا مجموعه‌ای از قرائت‌ها نبود، بلکه یک تصویر ناقص بود که از دوربین پانوراما مریخ‌نورد گرفته شده بود؛ این تصویر با چشم چپ دوربین، با فیلتر خورشیدی که به سمت خورشید نشانه رفته بود، گرفته شد.

متاسفانه، طوفان گرد و غبار مانع از رسیدن نور خورشید شد و نتیجه آن تصویری تاریک و پر از نویز بود که به نظر می‌رسید چیزی جز سیاهی را نشان نمی‌دهد. این تصویر ناقص بود؛ زیرا انتقال مریخ‌نورد قبل از اینکه بتواند تصویر کامل را ارسال کند قطع شد و قسمت پایین تصویر را به صورت یک فضای خالی سیاه باقی گذاشت.

ناسا توضیح می‌دهد: «لکه‌های سفید دیده شده در تصویر، ناشی از نویز خود دوربین بوده است؛ با این حال، به دلیل تاریکی ناشی از طوفان گرد و غبار، نویز بسیار بیشتر از حد معمول آشکار شد.»

ناسا تایید می‌کند: «مریخ‌نورد آپورچونیتی زمانی ارتباط خود را با زمین قطع کرد که یک طوفان شدید گرد و غبار در سراسر مریخ، محل استقرار آن را در ژوئن۲۰۱۸ در بر گرفت. پس از بیش از هزار دستور برای برقراری مجدد تماس، مهندسان در مرکز عملیات پرواز فضایی در آزمایشگاه پیشرانه جت ناسا (JPL) آخرین تلاش خود را برای احیای آپورچونیتی انجام دادند، اما بی‌نتیجه بود. آخرین پیام مریخ‌نورد خورشیدی در ۱۰ژوئن دریافت شد.»